Boekbesprekingen
Galaxies and How to Observe Them
Wolfgang Steinicke, Richard Jakiel
(ISBN 1-85233-725-4, 246 pagina’s)
Last but not least… is hier zeker van toepassing! Na een week waarnemen in de Provence, waarbij de galaxies je de oren uitkomen zou je denken, geen galaxies meer! Integendeel, dit boek doet je onmiddellijk weer verlangen naar de volgende donkere nacht. In tegenstelling tot de vorige boeken gaat dit boek wel dieper in op het onderwerp (hier dus galaxies).
Een eerste hoofdstuk van veertig pagina’s geeft allereerst informatie over onze eigen melkweg en onze positie hierin. Het gaat verder met de kenmerken van de galaxies in het algemeen: classificatie, magnitudes (B, V, B’ etc.) en contrast(reserves), quasars etc. Hoofdstuk 2 bespreekt galaxie paren, groepen en clusters. Het begint met de Lokale Groep en de Lokale Supercluster, om dan verder te gaan met evolutie op grote schaal. Daarna worden interacties en hun dynamica, de classificatie van clusters en zwarte materie besproken. Hoofdstuk 3 bespreekt de verschillende catalogussen (Messier, Herschel, Caldwell, NGC/IC, CGCG, MCG, UGC, RC3 en ga zo maar door). De pro en contra’s van de verschillende catalogussen wordt besproken.
Een tweede sectie van het boek bespreekt de technische aspecten van het observeren van galaxies. Oculairen, het oog, uittreepupillen, contrast(reserve) en vergroting worden allemaal op een duidelijke en begrijpbare manier uitgelegd. Vooral het gemak waarmee de auteurs soms moeilijke concepten beschrijven, is een echt plezier. Een kort stukje behandelt de praktische zaken van starhoppen, kledij en het maken van notities. Hoofdstukken 7 tot en met 10 hebben dan betrekking op de objecten zelf. In hoofdstuk 7 komen de lijsten van Messier, NGC/IC, UGC en de poolstreken voor. Telkens wordt eerst een lijst gegeven in tabelvorm, met de belangrijkste kenmerken (positie, magnitude en oppervlaktehelderheid, dimensies en positiehoek, type en een opmerking). Dan volgen een aantal opmerkingen in tekstvorm die voor een aantal objecten uit de lijst interessante bijkomende weetjes beschrijven. Tenslotte volgt een tabel waarin voor elk object de beschrijving volgt zoals waargenomen met een verrekijker, een gemiddelde telescoop en een grote telescoop. Hoofdstuk 8 gaat op hetzelfde stramien verder, maar nu rond andere thema’s dan de catalogussen. Een eerste serie zijn de Lokale Groep galaxies, de Maffei Groep, de Holmberg Dwergen, niet-stellaire objecten in andere galaxies en quasars en co. Het hoofdstuk eindigt met een selectie van edge-on’s, peculiars en Giant Ellipticals. Hoofdstuk 9 onderhoudt ons over groepen en clusters van galaxies. Paren, trio’s, kleine groepen en “chains”, en tenslotte clusters passeren de revue. Hoofdstuk 10 sluit af met speciale gevallen. Zo is er bv. een serie van optische duo’s (bv. galaxie naast een ster uit onze eigen melkweg, of naast bv. de ringnevel), en een lijstje met galaxies met een speciale naam.
Het boek eindigt met een reeks afkortingen en verschillende reeksen referenties naar andere boeken of het internet. Als besluit vind ik dat het boek zeer vlot leest. Het nodigt uit om verder te lezen en het werkt inspirerend en aanmoedigend. Het boek kost 24.95 euro, en het is die prijs meer dan waard, zeer aanbevelenswaardig voor wie wat meer wil weten over galaxies!